Przedstawiamy przykłady najlepszych praktyk związanych z tworzeniem LIving Labs
Living Lab może przybierać różne formy, od lokalnych inicjatyw po globalne projekty, i może dotyczyć różnych obszarów, takich jak zdrowie, transport, energia czy edukacja. Dzięki temu stanowi ważne narzędzie w procesie tworzenia i wdrażania innowacji społecznych i technologicznych.
Przykład 1
European Network of Living Labs (ENoLL)
ENoLL jest międzynarodowym, niezależnym stowarzyszeniem non-profit zrzeszającym Living Labs. Living labs to rzeczywiste środowiska testowe i eksperymentalne, które wspierają współtworzenie i otwarte innowacje wśród głównych podmiotów modelu poczwórnej helisy, a mianowicie:
- obywateli
- administracji rzadowej / samorządowej
- przemysłu
- środowiska akademickiego
ENoLL ułatwia wymianę wiedzy, wspólne działania i partnerstwa projektowe między swoimi historycznie oznaczonymi członkami +480 w Europie i na świecie. Celem ENoLL jest promowanie koncepcji Living Labs w celu wpływania na politykę UE, doskonalenie koncepcji Living Labs i umożliwianie jej wdrażania na poziomie globalnym.
Przykład 2
NEST – Pre- Living Lab, Dubendorf, Szwajcaria
NEST to modułowy budynek badawczo-innowacyjny firm Empa i Eawag służący do testowania nowych technologii, materiałów i systemów. Są one również badane, dalej rozwijane i walidowane w rzeczywistych warunkach. NEST ma na celu wypełnienie luki między laboratoriami badawczymi a placami budowy.
Ścisła współpraca z partnerami z sektora badań, przemysłu i sektora publicznego zapewnia szybsze wprowadzanie na rynek innowacyjnych technologii budowlanych i energetycznych. NEST przyczynia się do bardziej zrównoważonego i obiegowego wykorzystania zasobów i energii.
Przykład 3
Citizen Innovation Lab – Limerick, Irlandia
Limerick ma stać się miastem neutralnym dla klimatu do 2050 roku, co oznacza, że miasto wdroży całkowitą dekarbonizację. Pojawią się nowe technologie, nowe możliwości i zmiany w codziennym życiu mieszkańców. Celem Citizen Innovation Lab jest umożliwienie mieszkańcom Limerick wzięcia udziału we współtworzeniu tej przyszłości.
Citizen Innovation Lab, zainicjowane w 2021 r. w ramach projektu +CityxChange H2020, działa we współpracy między Radą Miasta i Hrabstwa Limerick a Uniwersytetem w Limerick. Laboratorium organizuje miejski plac zabaw dla innowacji i opiera się na Living Labs istniejących już w Limerick:
- 2012 – Fab Lab Limerick, laboratorium produkcji cyfrowej, zostało utworzone przez Szkołę Architektury na Uniwersytecie w Limerick, oferując programy kulturalne, edukacyjne i badawcze w zakresie produkcji cyfrowej, aby wypełnić lukę między tymi technologiami a twórcami ze wszystkich dyscyplin.
- 2017 – The Adaptive Governance Lab, pierwsze Living Lab w Limerick zostało zarejestrowane w ENoLL, współpracując z lokalnymi władzami i grupami społecznymi nad projektami badawczymi, współtworząc rozwiązania poprawiające komfort życia mieszkańców.
Przykład 4
Green Energy Lab – Wiedeń, Austria
Green Energy Lab to inicjatywa badawcza na rzecz zrównoważonych rozwiązań energetycznych. Green Energy Lab to największe austriackie laboratorium innowacji w dziedzinie zielonej energii. Jego celem jest opracowanie i przetestowanie rozwiązań dla zrównoważonej energetyki, a także zademonstrowanie uniwersalnego, skalowalnego systemu energetycznego przyszłości.
Green Energy Lab zostało założone przez czterech dostawców energii we wschodniej Austrii: Energie Burgenland, EVN, Energie Steiermark i Wien Energie. Jest to część austriackiej kampanii innowacyjnej “Flagship Energy Region” Funduszu Klimatyczno-Energetycznego. Pomysł polega na połączeniu wysiłków na rzecz rozwoju projektów wsektorze energetycznym.
Współpracując z ponad 200 partnerami, Green Energy Lab chce umożliwić szeroką współpracę w celu opracowania uniwersalnej wizji i zaproponowania rozwiązań dla systemu energetycznego przyszłości.
Przykład 5
Başakşehir Living Lab – Stambuł, Turcja
Başakşehir Living Lab jest pierwszym tureckim Living Lab, którego celem jest opracowywanie rozwiązań skoncentrowanych na użytkowniku, głównie w dziedzinie technologii ICT. Jest to centrum innowacji i technologii, w którym produkty i usługi w dziedzinie IT i projektowania są opracowywane wspólnie z zainteresowanymi stronami i testowane z prawdziwymi użytkownikami w rzeczywistych środowiskach. Środowiskami tymi mogą być miasta, uniwersytety, parki publiczne, tereny rolnicze itp.
Living Lab działa jako moderator innowacji między firmami a użytkownikami końcowymi. Współprojektowanie odbywa się w Living Lab poprzez organizowanie hackathonów/ konkursów (4-6 rocznie). W obiekcie Living Lab znajduje się również fabryka projektowa, która angażuje zainteresowane strony.
Przykład 6
oPEN Lab, Tartu (Estonia), Pamplona (Hiszpania), Genk (Belgia)
Głównym celem oPEN Lab jest modernizacja istniejących budynków i obiektów komunalnych w określonych dzielnicach w miastach Tartu, Pampeluna i Genk do w pełni funkcjonalnych Dzielnic Pozytywnej Energii (PED) i prowadzenie ich jako Living Labs w tych miejscowościach.
Sąsiedztwo Pozytywnej Energii jest rozumiane jako energooszczędny i elastyczny energetycznie obszar miejski lub grupa połączonych budynków, które posiadają zerową emisję gazów cieplarnianych netto i aktywnie zarządzają roczną lokalną lub regionalną nadwyżką energii odnawialnej.
Projekt oPEN Lab zademonstruje wykonalność obiecujących technologii, procesów i innowacji społecznych, prowadząc w kierunku PED i torując drogę do szerszego powielania.
Cel ten opiera się na następujących zasadach:
- Zaangażowanie i włączenie społeczności dzielnic w tworzenie wizji ich Sąsiedztwa Pozytywnej Energii poprzez zastosowanie podejścia partycypacyjnego.
- Testowanie innowacji w zintegrowanym, rzeczywistym otoczeniu łączącym zrównoważony projekt z obszaru renowacji budynków poprzemysłowych, a także wytwarzanie energii odnawialnej w połączeniu z systemami magazynowania.
- Przyspieszenie rozprzestrzeniania się Dzielnic Pozytywnej Energii poprzez zwiększanie skali i powielanie rozwiązań testowanych w regionach i krajach oPEN Living Labs oraz w całej Europie.
- Pokazanie, w jaki sposób innowacyjne technologie i procesy partycypacyjne stosowane w Laboratoriach Pozytywnej Energii oPEN mogą najlepiej przyczynić się do wdrożenia renowacji infrastruktury poprzemysłowej.
Projekt oPEN Lab jest koordynowany przez VITO i opiera się na doświadczeniu 32 partnerów z siedmiu krajów, wykorzystując ogromną ilość wiedzy i doświadczeń w celu rewitalizacji obszarów miejskich w całej Europie i przekształcenia ich w Dzielnice Pozytywnej Energii.